Program Badań Kosmicznych Sieci Badawczej Łukasiewicz będzie się składać z kilkudziesięciu projektów badawczych zaplanowanych do 2035 roku. Skupią się one na trzech obszarach: rozwijaniu platform satelitarnych, technologiach wynoszenia ich na orbitę oraz pracach nad tzw. ładunkami użytecznymi (aparaturą badawczą lub innym oprzyrządowaniem umieszczonym w kosmosie).
Nakłady na Program Badań Kosmicznych Sieci Badawczej Łukasiewicz szacowane są na ok. 2,4 mld zł na przestrzeni 10 lat. Finansowanie ma pochodzić ze środków własnych Sieci, funduszy na obronność i rozwój technologii kosmicznych oraz współpracy z sektorem prywatnym. Program będzie oferował usługi polskim i międzynarodowym klientom, a dzięki podejściu dual-use pozwoli na wykorzystanie cywilnych technologii
w obronności.
Program ma szansę wesprzeć suwerenność Polski w dostępie do kluczowych technologii kosmicznych, do czego odniósł się Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego dr Marcin Kulasek:
– Dzięki konsolidacji zasobów aż 22 instytutów Sieci mamy historyczną szansę stać się europejskim liderem w technologiach przemysłu kosmicznego, także w tak wyspecjalizowanych obszarach jak serwisowanie satelitów czy rozwój ekologicznych napędów – zauważył Minister Nauki. – Nie możemy pozwolić sobie na niewykorzystanie takiej okazji ani na przeciętność. Tym bardziej że nie startujemy od zera. Już ubiegłoroczna misja Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego wyniosła Polskę na orbitę kosmicznych ambicji. Teraz program Sieci Badawczej Łukasiewicz ma sprawić, że będziemy jeszcze silniej zakotwiczeni w europejskim sektorze kosmicznym.
Analitycy szacują, że do 2040 roku globalna wartość projektów kosmicznych wzrośnie trzykrotnie. Tę perspektywę potwierdzają również historyczne dane Europejskiej Agencji Kosmicznej, na które wskazuje prezes Centrum Łukasiewicz dr Hubert Cichocki.
– Łukasiewicz jest partnerem strategicznym dużych spółek, specjalizujących się m.in. w obszarze łączności. Nie chcemy, by ominęła nas ta szansa. Program Badań Kosmicznych to inwestycja w przyszłość: w polską gospodarkę, polski przemysł i w bezpieczeństwo państwa – mówił dr Cichocki. I dodał: – Dostęp Polski do orbity nie może opierać się wyłącznie na zagranicznych korporacjach i ich podwykonawcach, od których jesteśmy obecnie uzależnieni.
Podczas inauguracji zaprezentowano plany dotyczące m.in. wynoszenia satelitów na niskie orbity za pomocą mobilnych wyrzutni i samolotów, wyspecjalizowanych zastosowań sztucznej inteligencji czy zaawansowanych materiałów, w tym obniżających wykrywalność ultraczarnych powłok.
Program konsoliduje zasoby 22 instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz, a jego koordynatorem jest Łukasiewicz – Instytut Lotnictwa (Łukasiewicz – ILOT). Inżynierowie Sieci dysponują szerokim doświadczeniem w obszarze kosmicznym, szczególnie w zakresie współpracy z Europejską Agencją Kosmiczną, z którą realizują obecnie ponad 50 projektów. W ciągu dwóch najbliższych lat na orbitę trafi satelita SPARK opracowany wspólnie przez grupę instytutów Sieci, których prace koordynuje Łukasiewicz – ILOT.
– Osiągnięcia naszych inżynierów możemy wykorzystać w praktyce: nie tylko wynosząc satelity, ale również je serwisując. To wejście w nowy segment rynku kosmicznego o ogromnym potencjale wzrostu i komercjalizacji – powiedział dyrektor Łukasiewicz – ILOT dr hab. inż. Cezary Szczepański, prof. ILOT. – Polska ma szansę stać się europejskim liderem w serwisowaniu satelitów, rozwijaniu technologii cyfrowych oraz ekologicznych napędów i to
z własnym satelitą na orbicie – dodał.
Rolę Programu Badań Kosmicznych Sieci Badawczej Łukasiewicz w obszarze obronności ocenił były Szef Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych RP gen. Mieczysław Cieniuch: – Satelity dają przewagę w rozpoznaniu i łączności: wzmacniają zdolność szybkiego reagowania i koordynacji działań. Mimo trwałych sojuszy, Siły Zbrojne RP potrzebują dziś rozwiązań opartych na suwerenności technologicznej, która zapewnia odporność i niezależność. Dr inż. Adam Okniński, Koordynator Programu Badań Kosmicznych, wskazał, że program to szansa dla rozwoju technologii kwantowych, big data czy sztucznej inteligencji: – W ciągu ostatniej dekady polski sektor kosmiczny wypracował istotne kompetencje, pojawiły się nisze specjalizacji i potrzeb. Niezbędna będzie jeszcze bliższa współpraca z administracją publiczną i krajowymi partnerami przemysłowymi. Dodatkowy zwrot inwestycji spodziewany jest z racji osiągnięcia autonomii i bezpieczeństwa w kosmosie – zapowiedział dr Okniński.
Proponowany zakres Programu jest zgodny zarówno z krajowymi priorytetami B+R, w szczególności związanymi z obronnością kraju, jak i z wizją UE/ESA.
